Орта жүз

Арғын — Орта жүздің ең ірі руы, Сарыарқаның кең байтақ даласын мекендеген. Қазақ рухани мәдениетіне айтарлықтай үлес қосқан. Арғын руынан атақты жыраулар, ақындар мен ойшылдар шыққан.

Найман — Орта жүздің ірі руларының бірі, шығыста Алтай тауынан батыста Сарыарқаға дейін жайылған. «Найман» сөзі монғол тілінде «сегіз» дегенді білдіреді, яғни сегіз ру бірлестігін меңзейді.

Керей — Орта жүздің ежелгі руларының бірі. Жәнібек хан мен Керей хан Қазақ хандығын 1465 жылы осы рулар негізінде құрды. Шығыс Қазақстан мен Алтай баурайын мекендеген.

Қыпшақ — ежелгі және кең тараған түркі тайпасы, Орта жүздің негізгі руларының бірі. Орталық Қазақстан даласын мекендеген. Ерте орта ғасырларда Қыпшақ тайпалық одағы Еуразиядағы ең ірілердің бірі болды.

Уақ — Орта жүздің бір руы, Орталық және Солтүстік Қазақстанда мекендеген. Есіл мен Тобыл өзендерінің бойын жайлаған. Тарихта батырлары мен ақындарымен мәлім.

Қоңырат — ежелгі монғол-түркі тайпасынан тараған Орта жүздің белді руы. Арал теңізі маңы мен Сырдарияның төменгі ағысын мекендеген. Хорезм шахтарының ататегіне де байланысты.

Таракты — Орта жүздің бір руы, Торғай жазығы мен Солтүстік Қазақстанда мекендеген. «Таракты» атауы тарақ тәріздес тамғасымен байланысты деп есептеледі.

Меркіт — монғол дәуірінде белгілі болған ежелгі тайпа, кейіннен Орта жүздің рулары арасына кірген. Сарыарқаның шығыс бөлігінде мекендеген.