Орта жүз — қазақ халқының үш жүзінің бірі, Орталық, Солтүстік-Шығыс Қазақстанды, Сарыарқа даласын мекендеген. Тарихи жерлері — Ертіс, Есіл, Тобыл өзендерінің бойы, кең байтақ Сарыарқа жазығы. Орта жүз — қазақ мәдениетінің, ғылымы мен білімінің бесігі. Құрамына 7 негізгі ру кіреді: Арғын, Найман, Қыпшақ, Керей, Уақ, Қоңырат, Таракты. Ең ірі ру — Арғын, одан Қаныш Сәтбаев (ғалым, геолог), Бұқар жырау, Абай Құнанбайұлы сияқты ұлы тұлғалар шыққан. Найман руы — «сегіз» мағынасындағы монғол тілінен шыққан, қуатты әскери дәстүрмен танымал. Керей руынан Қазақ хандығын негіздеген Керей хан шыққан. Абылай хан — Орта жүздің ең ұлы тарихи тұлғасы, бүкіл қазақ халқын біріктірген басшы. Орта жүз жерлері мал шаруашылығына қолайлы кең жайлаулармен, бай кен байлықтарымен ерекшеленеді.
Арғын — Орта жүздің ең ірі руы, Сарыарқаның кең байтақ даласын мекендеген. Қазақ рухани мәдениетіне айтарлықтай үлес қосқан. Арғын руынан атақты жыраулар, ақындар мен ойшылдар шыққан.