Жеті ата деген не?
Жеті ата — қазақ халқының ежелгі дәстүрі, оған сәйкес әр адам өзінің жеті буын бабасын білуге тиіс. Бұл дәстүр мыңдаған жыл бойы сақталып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келеді.
«Жеті атасын білмеген жетесіз» деп қазақ халқы айтқан. Бұл тек есім білу емес — бұл руыңды, тарихыңды, өзіңнің кім екеніңді түсіну.
Жеті буын — кім кім?
Қазақ дәстүрі бойынша жеті буын әкелік жағынан саналады:
Жеті атаны білу неге маңызды?
Экзогамия
Жеті ата шегінде некеге тыйым салынады. Бұл ру ішіндегі туыстық некені болдырмайды, ұрпақтың денсаулығын қорғайды.
Ру біртұтастығы
Ата-бабаларды білу — руластарыңызбен байланысты нығайтады, бірлікті сақтайды.
Тарихи жады
Шежіре — халық тарихының тірі мұрасы. Ол жазба деректерден бұрын пайда болған ауызша тарих.
Жеке бірегейлік
Ата-тегіңізді білу — өзіңізді тануға, мәдениетіңізбен байланысты сезінуге көмектеседі.
Экзогамия: неге жеті атаға дейін үйленуге болмайды?
Қазақ дәстүрі бойынша бір рудың ішінде жеті буынға дейінгі туыстар некеге тұра алмайды. Бұл ереже — экзогамия деп аталады. Оның мақсаты — генетикалық алуантүрлілікті сақтау және ұрпақтың денсаулығын қамтамасыз ету.
Сондықтан жігіт пен қыздың ата-тегі алдын ала тексеріліп, жеті буын ішінде ортақ баба болмауы тиіс.
«Жеті атасын білмеген жетесіз»
— Қазақ мақалы
Жеті атаңызды қалай білуге болады?
- Ата-анаңыздан, аға-апаңыздан сұраңыз — олар ең жақын ақпарат көзі.
- Аулдағы ақсақалдарға хабарласыңыз — олар ру тарихын жақсы біледі.
- Ескі суреттер, құжаттар, семьялық кітаптарды қараңыз.
- Туыстарыңызбен байланысыңыз — олар да деректер білуі мүмкін.
- Skezire.kz сайтында шежіре ағашын жасаңыз — барлық деректерді сақтаңыз.