Шежіре жасауAI фотоЖеті атаЭнциклопедияРулар жарысыКартина тапсырысБлог

Ұлы жүз

Ұлы жүз (Үлкен жүз) — қазақ халқының үш жүзінің бірі, оңтүстік-шығыс Қазақстандағы Жетісу (Семиречье) өңірін мекендеген. Тарихи жерлері — Іле, Шу, Талас өзендерінің бойы мен Тянь-Шань тауларының баурайы. Ұлы жүз Қазақ хандығының негізін қалауда шешуші рөл атқарған. XV ғасырда Жәнібек пен Керей хандар көршілес рулармен бірге Қазақ хандығын құрды. Ұлы жүз құрамына 13 ру кіреді: Дулат, Жалайыр, Шапырашты, Ысты, Ошақты, Сіргелі, Қаңлы, Албан, Суан, Шанышқылы, Жаныс, Қатаған. Ең ірі руы — Дулат, одан Төле би, Дулат ақын сияқты ұлы тұлғалар шыққан. Шапырашты руынан — Қабанбай батыр, Бауыржан Момышұлы. Ұлы жүз жерлері табиғи ресурстарға бай — жайлаулар, тау жазықтары, суармалы алқаптар. Бұл аймақ Ұлы Жібек жолының бір бөлігі болған, сауда мен мәдениеттің қиылысқан орны.

РуларҰлы жүз

Дулат
Дулат
Дулат — Ұлы жүздің ең ірі әрі ескі рулардың бірі. Жетісуда, Іле өзенінің бойында және Шу жазығында қоныстанған. Тарихта Қазақ хандығының негізін қалауға белсене қатысқан, хандар мен сұлтандар шыққан ру.
📍 Жетісу, Іле өзені, Шу жазығы📣 Бақтыяр!
Жалайыр
Жалайыр
Жалайыр — ежелгі түркі-монғол тайпасынан тараған Ұлы жүз руы. Жетісу мен Балқаш маңын мекендеген. Монғол дәуірінде де ірі тайпа ретінде белгілі болған.
📍 Жетісу, Балқаш маңы📣 Бұлбұл!
Шапырашты
Шапырашты
Шапырашты — Алматы маңы мен Іле өзенінің орта ағысын мекендеген Ұлы жүз руы. Тянь-Шань тауларының баурайында тарихи жер иеленген. Жыраулар мен батырлардың туған жері.
📍 Алматы маңы, Іле өзені📣 Алаш!
Ысты
Ысты
Ысты — Сырдария мен Шу өзені аралығын мекендеген Ұлы жүздің ежелгі руы. Тарихи жылнамаларда кейде «Ыстық» деп те жазылады. Ру мүшелері малшаруашылығымен айналысқан.
📍 Сырдария — Шу аралығы📣 Алаш!
Ошақты
Ошакты
Ошақты — Жетісудың батыс бөлігін, Іле мен Шу арасын мекендеген Ұлы жүз руы. Тарихи деректерде осы ру жайылымдық мал шаруашылығымен айналысқан.
📍 Жетісу батысы, Іле — Шу аралығы📣 Ошақты!
Сіргелі
Сіргелі
Сіргелі — Шу өзенінің орта ағысы мен Алматы маңын мекендеген Ұлы жүздің белді руы. XVIII ғасырда жоңғар шапқыншылығына қарсы белсенді қарсылық көрсеткен.
📍 Шу өзені, Алматы маңы📣 Кербұға!
Қаңлы
Каңлы
Қаңлы — ежелгі «Қаңлы» мемлекетімен байланысы бар тарихи рулардың бірі. Сырдария жазығы мен Оңтүстік Қазақстанда орналасқан. Ерте орта ғасырлық жылнамаларда кездеседі.
📍 Сырдария, Оңтүстік Қазақстан📣 Алаш!
Албан
Албан
Албан — Жетісудың шығыс бөлігін, Тянь-Шаньның солтүстік баурайын мекендеген Ұлы жүз руы. Тарихта ерлігімен танымал болған батырлардың туған жері. Қытай шекарасына жақын орналасқан.
📍 Жетісу шығысы, Тянь-Шань баурайы📣 Алаш!
Суан
Суан
Суан — Жетісу өңірінде, Іле өзені маңында мекендеген Ұлы жүздің бір руы. Ата-тегі ежелгі үйсін тайпаларымен байланыстырылады деп болжанады.
📍 Іле өзені, Жетісу📣 Алаш!
Шанышқылы
Шанышкылы
Шанышқылы — Жетісудың оңтүстік бөлігінде мекендеген Ұлы жүз руы. Тянь-Шань мен Қырғыз Алатауының баурайын жайлаған. Ру атауы «шанышқы» — «шашбауды» білдіреді деп аталады.
📍 Жетісу оңтүстігі, Тянь-Шань📣 Алаш!
Жаныс
Жаныс
Жаныс — Шу өзені мен Мойынқұм жазығын мекендеген Ұлы жүз руы. Ру атауы «жан» сөзімен — «жан» немесе «тіршілік» мағынасымен байланыстырылады деп есептеледі.
📍 Шу өзені, Мойынқұм📣 Жаныс!
Қатаған
Катаган
Қатаған — Ұлы жүзге кіретін ежелгі рулардың бірі. Сырдария маңы мен Оңтүстік Қазақстанда мекендеген, орта ғасырлық жылнамаларда жиі кездеседі.
📍 Сырдария маңы, Оңтүстік Қазақстан📣 Қатаған!

Дулат

Дулат — Ұлы жүздің ең ірі әрі ескі рулардың бірі. Жетісуда, Іле өзенінің бойында және Шу жазығында қоныстанған. Тарихта Қазақ хандығының негізін қалауға белсене қатысқан, хандар мен сұлтандар шыққан ру.

Ұран
Бақтыяр!
Қоныс аймақ
Жетісу, Іле өзені, Шу жазығы

Атақты тұлғалар

Суюнш-қожа
XV ғасырдағы Қазақ хандығын нығайтуға үлес қосқан саяси тұлға
Барақ батыр
XVIII ғасырдағы жорық жолбасшы, жоңғарларға қарсы күрестің қаhарманы
Толығырақ →

Пайдалы сілтемелер

Тарихты AI-мен жандандырыңыз

Суретіңізді жүктеңіз — нәтиже 10 секундта

🕰️100 жыл бұрынғы өзіңді жасатAI нейросеті сіздің суретіңізді 1920 жылдардағы қазақ даласы стилінде ...Қолданып көру👵Бабаң жастайында қандай болған?AI нейросеті бабаңыздың немесе атаңыздың суретін жасартады — жас кезін...Қолданып көру🎯AI Экшн-фигуркаСуретіңізді жүктеңіз — AI сізді қазақ ұлттық киіміндегі коллекциялық э...Қолданып көру